Câu hỏi về Thiền tập

Thứ bảy, 18 Tháng 4 2009 22:16 - Sư cô Lĩnh Nghiêm chia sẻ

Con được biết tới pháp môn của Sư Ông qua đại lễ Phật đản. Con có thực tập theo và thấy cách thực tập rất đơn giản mà an lạc. Con thấy pháp môn này rất phù hợp với mình. Để sự thực tập có hiệu quả hơn xin quý thầy quý sư cô hướng dẫn thêm cho con:

- Giờ nào là giờ thực hành thiền tốt nhất?

- Khi thực tập thở thì hít vào bằng mũi thở ra bằng miệng hay hít vào và thở ra đều bằng mũi?

- Để tới đích mau lẹ thì chỉ cần thực tập theo Làng Mai hay vừa thực tập vừa nghiên cứu kinh sách? Và nếu nghiên cứu thì người sơ cơ như con nên đọc những cuốn sách nào trước?

Sư Cô Lĩnh Nghiêm chia sẻ:

Cảm ơn bạn đã gửi thư tới BBT, chúng tôi rất mừng vì bạn đã mong muốn thực tập một cách nghiêm túc và phần nào đã có an lạc.

Bạn thân mến, tại Làng Mai chúng tôi thực tập thiền suốt cả ngày: thiền hành,  thiền tọa, thiền làm việc, thiền nghe điện thoại, thiền lái xe, thiền uống nước... Khi ăn cơm mà chúng tôi  biết là mình đang ăn cơm, chúng tôi chú ý tới thức ăn và những người cùng ăn với mình mà không suy nghĩ vẩn vơ hết chuyện nọ tới chuyện kia tức là chúng tôi đang thực tập thiền chỉ. Khi ăn mà chúng tôi thấy được trên thế giới hiện có rất nhiều người bệnh tật, đói khát, khổ đau chúng tôi gửi lòng sót thương tới họ và ý thức rằng mình đang may mắn, hạnh phúc hơn biết bao nhiêu người – đó là chúng tôi đang thực tập thiền quán. Thiền là một lối sống tỉnh thức, nó chính là cuộc đời chứ nó không phải là một cái gì đó huyền bí, cao siêu. Và giây phút nào chúng ta ý thức sáng tỏ về những gì đang diễn ra trước mặt mà không bị lôi đi bởi những suy nghĩ về quá khứ hay tương lai thì đó là chúng ta đang hành thiền rồi. Nếu bạn uống nước mà có mặt 100% với ly nước, uống một cách bình an, nhẹ nhàng buông thư trọn vẹn thân tâm thì lúc đó bạn đang thực tập thiền uống nước. Nếu đang quét nhà mà bạn mỉm cười, theo dõi hơi thở đang đi vào, đi ra nơi cánh mũi và để ý tới từng nhát chổi thì đó là bạn đang thực tập thiền quét nhà.

Thiền thì có Thiền chỉ và Thiền quán

- Thiền chỉ: Là khả năng dừng lại những suy nghĩ vẩn vơ, có mặt thật sự với giây phút hiện tại

- Thiền quán : Là sự quán sát, nhìn sâu để thấy được gốc rễ của vấn đề. Trong thiền quán chúng ta thường có bốn lĩnh vực để quán sát đó là : Thân, Thọ, Tâm , Pháp.

a)  Quán thân: là chú ý tới mọi cử chỉ, hành động của mình để cho những cử chỉ đừng thô tháo. Những bậc phụ huynh thường dạy con cái rằng “đi đứng cho có ý có tứ”, “ăn nói cho có ý tứ’’, “ngồi cho có ý tứ”… Có ý tứ tức là có ý thức về hành động của mình - đó chính là chánh niệm. Qua lời dạy ấy, các bậc cha mẹ đã dạy con mình thực tập thiền mà không biết.

b) Quán cảm thọ: Khi cơn giận, nỗi buồn phát khởi ta phải có ý thức là trong ta đang có cơn giận hay nỗi buồn. Biết để làm gì? Biết để tránh bị những cảm thọ ấy lôi đi gây nên hậu quả không mong muốn, như các cụ thường nói “cả giận mất khôn”. Nhiều khi vì giận quá  ta đã nói ra những câu mất hết tình nghĩa gây ra đổ vỡ để rồi sau đó ân hận cũng không kịp. Quán cảm thọ là biết rõ những cảm xúc đang diễn ra trong tâm, khi vui ta biết là trong tâm mình đang có niềm vui, khi lo lắng ta biết rõ là trong tâm ta đang có lo lắng, khi sợ hãi, hi vọng ta biết là trong tâm của mình đang có sợ hãi hay hi vọng.

c) Quán tâm: Là có ý thức về mỗi tâm niệm của mình. Khi tâm bất thiện xuất hiện ta biết rằng tâm bất thiện đang khởi lên và ta trở về với hơi thở để làm lắng dịu những tâm bất thiện ấy xuống. Khi có tâm niệm thiện xuất hiện ta có ý thức rằng tâm ta đang có thiện niệm và ta mỉm cười tiếp tục duy trì và nuôi dưỡng tâm thiện ấy.

d) Quán pháp: Khi quan sát thân, thọ, tâm, qua một thời gian dài và đã nhuần nhuyễn thì hành giả sẽ có nhiều định, sử dụng định lực ấy để quan sát các pháp thì trí tuệ sẽ ngày càng sáng tỏ.

Khi theo dõi hơi thở bạn cứ hít vào bằng mũi và thở ra bằng mũi như bình thường. Lúc ngồi thiền thì nên vừa theo dõi hơi thở vào ra nơi cánh mũi vừa chú ý tới sự phồng sẹp của bụng và buông thư toàn thân. Vừa tu tập vừa nghiên cứu thêm kinh sách thì bạn có thể tự trả lời được những thắc mắc trong quá trình tu tập. Nếu mới tìm hiểu đạo Bụt thì bạn có thể đọc những cuốn rất căn bản như : “Con đường chuyển hóa”, “Đường xưa mây trắng”, “Trái tim của Bụt” …

Chúc bạn tu tập có nhiều an lạc.